UDOSTĘPNIJ ARTYKUŁ Z GRAFIKĄ:

Dalsza część artykułu pod grafiką

Poierz grafikę i wyślij znajomym

Prof. dr hab. inż. Grażyna Cichosz

specjalista z zakresu technologii żywności oraz

bezpieczeństwa zdrowotnego żywności i żywienia

DIETA PLANETARNA SZKODLIWA DLA ZDROWIA

Przy bilansowaniu białka i aminokwasów egzogennych w diecie planetarnej nie uwzględniono ani strawności białek roślinnych, ani obecnych w nich czynników anty żywieniowych. Tym samym nie uwzględniono biodostępności aminokwasów oraz zdrowotnych konsekwencji.

Stosowanie diety planetarnej jest równoznaczne z niedoborem białka, co osłabia odporność zwiększa ryzyko stanów zapalnych, infekcji wirusowych i bakteryjnych. Co gorsza, zwiększa ryzyko chorób układu pokarmowego, autoagresji, nowotworów, schorzeń neurologicznych i neurodegeneracji.

Nie bez powodu Amerykanie zaproponowali ODWRÓCONĄ PIRAMIDĘ ŻYWIENIOWĄ.

ZDROWOTNE KONSEKWENCJE NIEDOBORU BIAŁKA W DIECIE

ZABURZENIA METABOLICZNE

Niedobór białka wywołuje metaboliczne adaptacje (reaktywna hipoglikemia, hiperfagia). Skutkiem tego jest zwiększone spożycie energii (dodatni bilans energetyczny), co zwiększa ryzyko otyłości oraz zaburzeń metabolicznych.

Choroby metaboliczne, jak: otyłość, cukrzyca, miażdżyca, osteoporoza to schorzenia wielonarządowe, które wywierają wpływ na cały organizm. W ich przebiegu dochodzi do rozregulowania układów sprawujących kontrolę hormonalną nad metabolizmem.

DYSFUNKCJE PRZEWODU POKARMOWEGO

Od podaży białka zależy po posiłkowa synteza enzymów trawiennych. Deficyt białka ogranicza ich syntezę, w konsekwencji dochodzi do niewydolności trzustki, problemów żołądkowo-jelitowych, niedożywienia organizmu.

Pochodzące z hydrolizy białek aminokwasy, wchłaniane są przez enterocyty w jelicie cienkim. Duże ilości aminokwasów egzogennych zużywane są do syntezy składników strukturalnych jelita, błony śluzowej oraz mucyny (śluzu).

Kluczowy wpływ na zdrowie mają interakcje białko - mikrobiom. Mikroflora jelitowa uczestniczy w procesach trawienia, detoksykacji, syntezie witamin; wykorzystując część aminokwasów do syntezy własnych białek. Dzięki temu mikrobiom chroni przed rozszczelnieniem jelita oraz inwazją chorobotwórczych drobnoustrojów. Konsekwencją niedoborów białka jest spadek liczebności bakterii kwaszących (Lactobacillus i Bifidobacterium).

UTRUDNIONA/NIEMOŻLIWA REGENERACJA NABŁONKA JELITOWEGO

Zalecana dieta niskobiałkowa (15 % energii z białka) utrudnia/uniemożliwia regenerację nabłonka jelita, któryjest narażony na prozapalne działanie różnych czynników, obecnych w treści pokarmowej. W leczeniu stanu zapalnego, uszczelnieniu okrężnicy i kolonizacji śluzówki przez bakterie mlekowe, skuteczna jest dieta zapewniająca 30% energii z białka.

Prowadzący pierwotny tryb życia tzw. myśliwi - zbieracze są całkowicie wolni od chorób cywilizacyjnych. W ich dietach dominują produkty zwierzęce (56 - 65% energii), z czego 27% energii pochodzi z białka.

RYZYKO ROZSZCZELNIENIA JELITA

Konsekwencją niedoboru pełnowartościowego białka,przy dużej podaży lektyn oraz czynników anty żywieniowych (pochodzących z produktów zbożowych, kukurydzy, nasion roślin strączkowych)może być stan zapalny oraz rozszczelnienie jelita.

Ograniczone możliwości regeneracji nabłonka jelita (w związku z niedoborem białka) i ciągłe narażenie na liczne czynniki destrukcyjne, prowadzi do stanu zapalnego oraz zaburzeń w składzie mikrobiomu. Stan zapalny jest przyczyną rozszczelnienia jelita (co osłabia ściany jelit), a także aktywacji czynników zapalnych (burza cytokinowa) oraz ogólnoustrojowej reakcji zapalnej.

Antygeny białkowe, które z nieszczelnego jelita przedostają się do układu krążenia powodują wytwarzanie w organizmie autoprzeciwciał, co skutkuje autoimmunizacją (autoagresja). Schorzenia autoimmunologiczne prowadzą do przewlekłej choroby żołądkowo-jelitowej, która jest przyczyną zaburzeń w funkcjonowaniu mitochondriów, chorób układu sercowo-naczyniowego, zamglenia umysłu, depresji, lęku i wielu innych dolegliwości.

OSŁABIONA ODPORNOŚĆ

Aminokwasy uwalniane z białek diety przekształcane są do wielu metabolitów, istotnych w modulowaniu prawidłowej odpowiedzi immunologicznej.

Długotrwały niedobór białka:

• ogranicza namnażanie i aktywność leukocytów, makrofagów, limfocytów, przeciwciał,

• prowadzi do zaniku tkanek limfoidalnych - nie tylko w jelicie,

• jest przyczyną zwiększonego obumierania (apoptozy) limfocytów - białych krwinek i jednocześnie zmniejszonego namnażania (proliferacji) tymocytów, czyli niedojrzałych komórek odpornościowych dojrzewających w grasicy,

• u dzieci niedożywienie prowadzi do zaniku (atrofii) grasicy oraz szpiku kostnego. Grasica kontroluje rozwój obwodowych tkanek limfatycznych, węzłów chłonnych, śledziony. Jej prawidłowe funkcjonowanie jest warunkiem właściwego rozwoju układu immunologicznego.

Niedobory białka są jedną z najważniejszych przyczyn nieswoistych stanów zapalnych jelit (choroba Leśniowskiego-Crohna, wrzodziejące zapalenie jelit) oraz nowotworów.

RYZYKO SCHORZEŃ NEUROLOGICZNYCH

U starzejących się myszy, karmionych przez 2 miesiące dietą niskobiałkową, zaobserwowano zaburzenia uczenia się i pamięci, a także nadpobudliwość. W mózgu zwierząt stwierdzono zmniejszone stężenie kwasu γ-aminomasłowego (GABA), dopaminy, noradrenaliny, serotoniny, a także L-glutaminianu, L-glicyny i L-asparaginianu. Co ważniejsze, po uzupełnieniu niedoboru aminokwasów, pełniących funkcje neuroprzekaźników, zmiany behawioralne cofnęły się.

Neurony hamujące GABA-ergiczne, których aktywność maleje przy niedoborach białka, chronią układ nerwowy przed nadmiernym pobudzeniem. W badaniach z udziałem 1444 studentów uniwersytetu w Kirklareli wykazano, że proporcjonalnie do ilości spożywanego białka maleje ryzyko depresji. U osób z autyzmem (ASD) wykazano niedobór cynku, którego najlepszym źródłem w diecie jest mięso.

Niedobór pełnowartościowego białka w diecie zwiększa ryzyko demencji i neurodegeneracji. Aminokwas L-histydyna wykazuje zdolność do przenikania bariery krew-mózg; zwiększa syntezę tlenku azotu (NO), zapewnia ochronę przed stresem oksydacyjnym i encefalopatią.

U osób starszych, o niskiej aktywności fizycznej, spożywanie mniej niż 65% białka zwierzęcego skutkuje niedoborem co najmniej jednego z aminokwasów egzogennych, co prowadzi do sarkopenii oraz niedożywienia białkowego. W badaniu kohortowym wykazano, że spożycie mięsa co najmniej 4 razy na tydzień zmniejsza ryzyko wystąpienia otępienia i choroby Alzheimera.

LEKTURA GODNA UWAGI

Czeczot H., Cichosz G., Bielecka M.: Prozdrowotne właściwości białek mleka. Postępy Nauk o Zdrowiu 2020, nr 2: 5 -16. https://www.wsr.edu.pl/download/hanna-czeczot-grazyna-cichosz-marika-bielecka-prozdrowotne-wlasciwosci-bialek-mleka/

Bielecka M., Cichosz G, Czeczot H. Antioxidant, antimicrobial and anticarcinogenic activities of bovine milk proteins and their hydrolysates-a review. Int Dairy J 2021; 105208. https://doi.org/10.1016/j.idairyj.2021.105208

Cichosz G., Czeczot H.: Białka - niedoceniany składnik diety. Postępy Nauk o Zdrowiu, 2021, 2:59-78. https://www.wsr.edu.pl/download/grazyna-cichosz-hanna-czeczot-bialka-niedoceniany-skladnik-diety/

Cichosz G, Czeczot H. Bielecka M.:Zdrowotne konsekwencje niedoboru białka. Postępy Nauk o Zdrowiu, 2022, 1-2: 43 - 64. https://misja-zdrowie.pl/nowy-numer-czasopisma-postepy-nauk-o-zdrowiu/

Wu G. Dietary protein intake and human health. Food Funct. 2016; 73:1251-65. https://doi.org/10.1039/c5fo01530h

O rzeczywistych przyczynach zburzeń hormonalnych i orientacji seksualnej:

https://tomaszdangel.pl/sklep/zywnosc-z-genetycznie-zmodyfikowanych-surowcow-prof-dr-hab-inz-grazyna-cichosz/

Artykuły prof. Grażyny Cichosz (pdf)

- Przyczyny nieswoistych stanów zapalnych jelit

Stany zapalne jelit (choroba Leśniowskiego-Crohna, wrzodziejące zapalenie jelita grubego) diagnozowane są coraz częściej - nawet u przedszkolaków. Zachowaniu zdrowia nie sprzyjają ani zalecana dieta wysokowęglowodanowa, ani referencyjne spożycie białka, ani jakość żywności przetworzonej.

- Zaburzenia hormonalne - ukryte skutki diety i środowiska

Fitoestrogeny, poprzez wpływ na rozwój neuroendokrynny w życiu płodowym, determinują rozwój cech płciowych oraz tożsamość płciową. Stanowią zagrożenie dla rozwoju płciowego mężczyzn oraz ich płodności. Korzystny wpływ fitoestrogenów dotyczy wyłącznie kobiet w okresie menopauzy.

- Glifosat - cichy zaójca

Glifosat to aktywny składnik wielu herbicydów, m.in. Roundupu. Oprócz działania fitotoksycznego wykazuje wyjątkowo szkodliwy wpływ na mikroflorę glebową, organizmy zwierząt i ludzi.

- Mikrobiom - kluczowy w przypadku autyzmu

Zaburzenia ze spektrum autyzmu (ASD) diagnozowano w USA w 2019 r. 5-krotnie częściej niż w roku 2000. W tym czasie liczba szczepień ochronnych w pierwszych dwóch latach życia dzieci wzrosła w USA do 38 dawek. Konserwant (tiomersal) stosowany w szczepionkach jest uznany za czynnik ryzyka zaburzeń neurorozwojowych.

prof. dr hab. inż. Grażyna Cichosz

Jest specjalistką w zakresie technologii mleczarskiej oraz bezpieczeństwa zdrowotnego żywności. Jest autorką/współautorką ponad 500 opracowań naukowych, kilkunastu projektów naukowo-badawczych i wdrożeniowych. Wbrew hipercholesterolowej teorii miażdżycy, od lat 90. promowała prozdrowotne właściwości tłuszczu mlekowego. Jej ekspertyzy umożliwiły zablokowanie III Konsensusu Tłuszczowego, wstrzymanie dożywiania dzieci w szkołach mleczno-olejowymi deserami oraz ograniczenie poziomu sztucznych izomerów trans w żywności.